De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (voorzieningenrechter) heeft recent een interessante uitspraak gedaan over spuitzoneringen. Wat betekent dit in de praktijk?
Wat speelde er?
De uitspraak van 18 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5568) ging over een omgevingsplan van de gemeente De Wolden, die elf woningen wilde bouwen op een voormalige boerderijlocatie in Ruinerwold. De gemeente gebruikte hiervoor het uitwaarts zoneren op vier omliggende agrarische percelen. Eén van de perceeleigenaren verzette zich daartegen. Volgens hem werden zijn gebruiksmogelijkheden beperkt en had dit gevolgen voor de waarde, de verpachtingsmogelijkheden en het toekomstige gebruik van zijn perceel.
Wat oordeelde de Afdeling?
De voorzieningenrechter ging niet mee in het betoog van de eigenaar van het agrarische perceel . Daarbij werd wel erkend dat sprake was van een beperking van de gebruiksmogelijkheden. Toch mocht de gemeenteraad volgens de Afdeling meer gewicht toekennen aan het maatschappelijke belang van woningbouw dan aan het individuele belang van de perceeleigenaar omdat:
- De eigenaar op zitting had bevestigd dat zijn agrarisch perceel alleen hobbymatig werd gebruikt.
- De eigenaar niet aannemelijk had gemaakt dat er destijds chemische gewasbeschermingsmiddelen werden gebruikt op het perceel en
- Omdat de eigenaar geen stukken had overgelegd waaruit volgde dat zijn voornemen om het perceel te verpachten ten tijde van de vaststelling van het wijzigingsbesluit concreet was.
Handvatten voor de praktijk
Op het eerste oog lijkt dit kansen te bieden voor veel woningbouwplannen waarbij een beperking op de omliggende agrarische percelen wordt gelegd. In deze zaak komt ook veel betekenis toe aan het hobbymatig gebruik van het perceel. De vraag is of deze beoordeling op dezelfde manier zou zijn uitgevallen als de grondeigenaar een actief akkerbouwbedrijf zou hebben. Uit de uitspraak volgt dat dit alleen van toepassing is bij hobbymatig agrarisch gebruik.
Nadeelcompensatie
Tot slot verdient aandacht dat eigenaren van agrarische percelen die door het wegbestemmen van gebruiksmogelijkheden worden geraakt, mogelijk aanspraak kunnen maken op nadeelcompensatie. Ontwikkelaars zullen uiteindelijk met die kosten geconfronteerd worden en doen er dus verstandig aan om niet alleen naar de planologische haalbaarheid te kijken, maar ook rekening te houden met mogelijke financiële gevolgen.
Positief signaal voor woningbouw
De voorlopige conclusie is daarom dat deze uitspraak positief is voor woningbouwontwikkelingen nabij agrarische gronden. De Afdeling accepteert dat het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen kan worden beperkt wanneer sprake is van hobbymatig agrarisch gebruik en er geen aanwijzingen zijn dat gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. Dit is in lijn met de eerdere uitspraak van 6 november 2024 over de paardeweide die hobbymatig werd gebruikt en van beperkte omvang was.
Heb je vragen over woningbouw, omgevingsplannen of nadeelcompensatie? Neem contact met ons op. Wij helpen je graag verder.
Wellicht ook interessant
Milieu & Omgeving
