Tussen partijen ontstaan regelmatig geschillen over bepalingen in algemene voorwaarden. Daarbij is vooral het rentebeding een groot risico. Rechters verklaren zo'n beding vaak als oneerlijk. En wordt het rentebeding vernietigd, dan kun je als ondernemer niet alleen die hogere rente vergeten, maar vaak ook geen wettelijke rente meer claimen. Dat kan voor flinke financiële tegenvallers zorgen.
Oneerlijke bedingen volgens de Richtlijn
Een beding wordt volgens de Richtlijn 93/13/EEG (hierna: Richtlijn) als oneerlijk beschouwd als er niet over is onderhandeld en het nadelig is voor de consument. Met andere woorden: als een bepaling de consument duidelijk benadeelt en de ondernemer niet kan aantonen dat de consument hiermee vrijwillig akkoord is gegaan, kan het beding worden vernietigd.
Bij het beoordelen of een beding oneerlijk is, kijkt de rechter dus onder andere of de consument het beding geaccepteerd zou hebben, als wel onderhandeld zou zijn Vaak is dit niet het geval, omdat standaard bedingen meestal door de ondernemer worden opgesteld zonde inspraak van de consument. Daarnaast beoordeelt de rechter of de consument er slechter vanaf zou komen dan volgens de wet normaal is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een rentepercentage dat hoger is dan de wettelijke rente. Belangrijk daarbij is dat er wordt getoetst aan de rentestand op het moment van het sluiten van de overeenkomst.
De rol van de rechter
De rechter is verplicht te toetsen of een beding oneerlijk is. Dit betekent dat een consument niet zelf aan hoeft te voeren dat een bepaling oneerlijk is. Als een beding wordt vernietigd, kan de ondernemer geen aanspraak maken op de wettelijke rente of andere schadevergoedingen. De reden hiervoor is dat de consument bescherming nodig heeft tegen de ondernemer, die vaak als sterkere partij wordt gezien
Voorbeeld uit de praktijk
Dat dit ook in Nederland aan de orde van de dag is, blijkt uit een recent voorbeeld van de rechtbank Amsterdam. In deze zaak had de eisende partij in de algemene voorwaarden een rentebeding opgenomen. Mocht die niet worden nagekomen dan zou er direct een rentevergoeding van één procent per maand over de hoofdsom verschuldigd zijn. Dit was volgens de rechter een oneerlijk beding, omdat het rentepercentage hoger is dan de wettelijke percentages die golden tijdens het sluiten van de overeenkomst. Het gevolg was dat het beding vernietigd werd door de rechter, waardoor de schuldeiser geen beroep meer kon doen op het rentebeding én geen aanspraak maakte op de wettelijke rente.
Houd verder ook nog rekening met de reflexwerking. Wat betekent dat? Hoewel de Richtlijn in principe uitsluitend consumenten beschermt, kan dit soms ook gelden voor een kleine ondernemer. Dat betekent dat een kleine ondernemer in bepaalde gevallen dezelfde bescherming krijgt als een consument, bijvoorbeeld als de hoofdovereenkomst niet te maken heeft met de gebruikelijke bedrijfsactiviteiten van de ondernemer.
Voorkom problemen
Al met al: controleer of jouw algemene voorwaarden in lijn zijn met de Richtlijn en de geldende wet- en regelgeving. Laat standaardbepalingen, zoals rentebedingen maar ook andere schadevergoedingsclausules, toetsen door een specialist. Daarmee voorkom je niet alleen discussies met consumenten, maar ook (flinke!) financiële tegenvallers.
Onze specialisten denken met je mee, beantwoorden al je vragen en helpen je voorkomen dat je onbewust risico loopt.
