Algemene voorwaarden mogen je beschermen, maar ze hebben ook duidelijke grenzen. Neem je bepalingen op die te ver gaan, dan loop je het risico dat ze worden vernietigd. In het ergste geval sta je alsnog met lege handen. In deze blog leggen we uit wat je niet mag opnemen in je algemene voorwaarden en waar je extra moet opletten.
Onredelijke bezwarende bedingen
Een bepaling in algemene voorwaarden kan ongeldig worden verklaard als zij, gezien de overeenkomst als geheel en de belangen van beide partijen, de wederpartij onredelijk benadeelt. Bij consumenten is die bescherming het sterkst: de wet bevat een zwarte en een grijze lijst met bedingen die altijd of vermoedelijk onredelijk bezwarend zijn.
Kernbepalingen horen niet in algemene voorwaarden
De wet bepaalt dat algemene voorwaarden bedoeld zijn voor gebruik in meerdere overeenkomsten. Bepalingen over de kern van de prestatie, zoals levering en prijs, vallen hier niet onder als ze duidelijk zijn geformuleerd. Kernbepalingen zijn afspraken over de essentie van de overeenkomst: wat lever jij precies, en wat betaalt de klant daarvoor? Die afspraken horen niet in je algemene voorwaarden, maar in de hoofdovereenkomst of de offerte zelf.
Zwarte lijst: altijd verboden bij consumenten
Staat een beding op de zwarte lijst, dan is het altijd ongeldig bij consumenten. Tegenbewijs is niet mogelijk. Een aantal voorbeelden:
- Het uitsluiten van het recht om de overeenkomst te ontbinden.
- Het verbieden van opschorting van betaling.
- Het volledig uitsluiten van klachtrecht.
- Het uitsluiten van aansprakelijkheid voor opzet of bewuste roekeloosheid.
Grijze lijst: vermoedelijk verboden bij consumenten
Op de grijze lijst staan bedingen waarvan de wet vermoedt dat ze onredelijk bezwarend zijn. De ondernemer kan dat vermoeden in theorie weerleggen, maar dat lukt in de praktijk zelden. Denk aan:
- Een volledige uitsluiting van aansprakelijkheid.
- Het eenzijdig mogen wijzigen van de overeenkomst.
- Extreem korte klachttermijnen.
Ook in zakelijke relaties zijn grenzen
De zwarte en grijze lijsten gelden weliswaar alleen bij consumenten, maar ook in zakelijke relaties kunnen bepalingen onredelijk bezwarend zijn. De rechter toetst of een bepaling, gelet op de overeenkomst als geheel en de belangen van beide partijen, de wederpartij onredelijk benadeelt. Hoe kleiner en kwetsbaarder de zakelijke wederpartij, hoe groter de kans dat een rechter ingrijpt.
Nooit geldig: strijd met dwingend recht
Bepalingen die in strijd zijn met dwingende wetsbepalingen zijn nietig — ze hebben geen rechtsgevolg, ook al heeft de wederpartij ermee ingestemd. Het maakt dan niet uit of je te maken hebt met een consument of een zakelijke partij. Een aansprakelijkheidsbeperking voor opzet of bewuste roekeloosheid is daarom nooit afdwingbaar, hoe duidelijk ook geformuleerd.
Tips
- Laat je algemene voorwaarden opstellen of controleren door een jurist. Een standaardset van internet biedt lang niet altijd de bescherming die jij nodig hebt.
- Kijk of er in jouw branche modellen beschikbaar zijn, zoals de Metaalunie-voorwaarden of de Uniforme Administratieve Voorwaarden in de bouw. Die kunnen een goed startpunt zijn.
- Update je voorwaarden regelmatig. De wet verandert en jouw onderneming ook. Controleer minstens één keer per jaar of je voorwaarden nog actueel zijn.
- Let op: ook na een wijziging van je voorwaarden moet je de wederpartij opnieuw de gelegenheid bieden om de nieuwe versie te lezen.
Twijfel je over de inhoud van jouw algemene voorwaarden, of wil je ze laten opstellen of beoordelen? Ook voor het controleren van bestaande voorwaarden kun je bij ons terecht. Neem dan gerust contact met ons op!
